erikM / Michel Doneda – Razine [Monotype, 2011]

 

Wykonawca: erikM / Michel Doneda
Album: Razine | Rok: 2011
Wytwórnia: Monotype | Nośnik: CD
Gatunek: jazz, improv
Podobne: Der Kreis Des Gegenstandes, Zero Centigrade


Recenzja: erikM, a w zasadzie Erik Malton od 1992 roku eksperymentuje na muzycznym polu i dał się poznać jako wirtuoz turntablizmu. Z kolei Michel Doneda to francuski saksofonista samouk, aktywny muzycznie od 1980 roku. W marcu 2009 roku zagrali wspólnie improwizowany koncert na festiwalu Journees Electroniques w Albi w południowej Francji.

‘Razine’ jest zapisem tego spotkania, które muzycy osadzają w specyficznym kontekście. Inspiracją dlań była postać Welimira Chlebnikowa, rosyjskiego poety i futurysty, który w swoich esejach i manifestach tworzył modele nowoczesnego życia, komunikacji i sztuki. Pisał wiersze w postaci palindromów (zdania brzmiące tak samo czytane od lewej do prawej i od prawej do lewej), a jego twórczość inspirowała surrealistów. Swoją największą powieść ‘Zangezi’ napisał w stworzonym przez siebie języku bogów i ptaków – ZAUM (składa się z przedrostka за – za i rzeczownika ум – umysł, poza umysłem). W tym języku słowa są oderwane, a raczej uwolnione od znaczenia, a ważniejsze jest ich brzmienie i podświadomy wpływ na odbiorcę. Tytułowe RAZINE jest muzycznym odpowiednikiem ZAUM. Z pomocą znajomych sprawdzałem czy razine i podobne do niego lub ewentualne słowa, które mogłyby je tworzyć, cokolwiek znaczą w języku rosyjskim, na którym oparty jest zaum. Bez rezultatu. Jak pisze Doneda:

Razine jest dzikim jeźdźcem dźwięku, a to nagranie obrazuje jak udała się jazda tego wieczoru: przesunięcia, połamany rytm, nagłe zmiany, tekstury i kto wie, może słuchacz usłyszy brzmienie ‘Trąbki Marsjan’. (to tytuł jednego z wierszy Chlebnikowa)

Tak więc ‘Razine’ ma być improwizacją kompletną, w której dźwięki wolne będą od ograniczeń i kontekstu. Szalona jazda bez trzymanki na przekór dotychczas ustalonym regułom. Udało się to połowicznie…

Na album składają trzy kompozycje, z czego dwie pierwsze trwają ponad 20 minut każda. Raz zaczyna się od perkusyjnych sampli i rytmu tworzonego lekkim skreczowaniem. Doneda w tym czasie rzęzi, warczy i świszczy saksofonem. W połowie ta zwierzęcość się uspokaja i słyszymy długie dźwięki dęciaka oraz podskórny bas erikM’a. Ciekawie robi się w końcówce, która z wmiksowanymi kotłami i skrzypcami nabiera orkiestrowego sznytu. Rain wprowadza elektronikę na kwasie i jazgotliwy skowyt saksofonu. Improwizowana kakofonia zdaje się być przyblokowana i zamiast erupcji dźwięków słyszymy stonowane granie. Utwór siada do tego stopnia, że z łatwością traci naszą uwagę. Potem nawet słychać dźwięk przypominający wyłączające się zasilanie. Koniec ratują drum’n’bassowe sample. Azine to 8 minutowy bis, który zaczyna się od dźwięków przeszukiwania fal radiowych: statyczny szum, gadające głowy, szum, głos Donedy, który mówi, że szuka muzyki. Nie znajduje. Grają i kolejno szumią, kwiczą, warczą, wyją, tłuką się i… koniec. Brakuje kulminacji.

Cały koncert tonie w winylowych trzaskach, słychać też skrzypiącą, drewnianą podłogę, która znakomicie wpisuje się w tworzone środowisko dźwiękowe. Panuje w nim wieczny nieład i chaos. Brakuje choćby zarysu kompozycji. Dźwięki wydobywane przez muzyków zdają się nie korespondować z niczym, nie wyłączając dźwięków generowanych przez partnera. Improwizacja jest niezależna, ba jest nawet totalna, ale rezygnując z dotychczasowych znaczeń i kontekstu, niestety nie tworzy nowych. ‘Razine’ ma momenty, ale to za mało. I Chlebnikow tu nie pomoże.

Opakowanie: Album dużo lepiej prezentuje się graficznie. Wykorzystano motyw konia w odwołaniu do jeźdźca dźwięku. Na okładce znajduje się kolaż zrobiony przez obu artystów, w pozostałych miejscach zaś zdjęcia i grafiki erikM’a. Całość utrzymana jest w odcieniach czerni i bardzo mrocznym, ale niebanalnym klimacie. Płytę zapakowano w typowy dla Monotype ekopak.


Ocena: dopuszczający z plusem 2+ / 6

Lista utworów:
1. Raz
2. Rain
3. Azine

Czas: 52:12
Producent: Benjamin Maumus

Reklamy

~ - autor: Krzysztof Pietraszewski w dniu 21 czerwca 2012.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s