Michał Rataj – Spectral Shapes [Audiotong, 2012]

 
Michal Rataj - Spectral Shapes

Wykonawca: Michał Rataj
Album: Spectral Shapes | Rok: 2012
Wytwórnia: Audiotong | Nośnik: CD
Gatunek: experimental, electronica, electroacoustic
Podobne: Fuka Lata, Toshimaru Nakamura, Philippe Petit


Recenzja: Michał Rataj jest młodym czeskim kompozytorem po muzykologii na praskim Uniwersytecie Karola i doktoracie z elektroakustyki i sztuki radiowej Akademii Sztuk Performatywnych. Był stypendystą uniwersytetów Royal Holloway w Londynie, Humboldta i Sztuki w Berlinie. Otrzymał także stypendium Fulbrighta Uniwersytetu Kalifornii w Berkeley na badania muzyki elektroakustycznej. Jest silnie związany z radiem: jako realizator, kurator programu Radioatelier i strony rAdioCUSTICA zbierającej współczesną sztukę radiową. Krakowski Audiotong niedawno opublikował debiut płytowy Michała Rataja – zbiór wybranych kompozycji elektroakustycznych z lat 2002-2012.

‘Spectral Shapes’, taki tytuł nosi owa monografia, zawiera osiem kompozycji, z których większość prezentuje muzykę akusmatyczną. Oratorium Electronicum zostało oparte o tradycyjną czeską pieśń religijną Hospodine, Pomiluj ny. Została mocno zdekonstruowana i pozostały ledwie strzępy oryginalnej melodii słyszane w śpiewie Ireny Troupovej. Jej głos, szept zgrywają się z dźwiękami Michała tworząc ciągły w ruchu obraz dźwiękowy – latające owady, machanie skrzydłami, ruch wahadłowy. Dreaming Life zostało zainspirowane spokojnym oddechem śpiącej córki. Mnie przypominało artystę przy pracy – malującego abstrakcję, miarowo oddychającego i w końcu niezadowolonego z efektu, zdrapującego farbę w zdenerwowaniu. Do powstania Machine-Hand-Mind-Memory skłoniła artystę refleksja, czy potrafimy jeszcze pisać odręcznie i czy pianie na maszynie jest w stanie przenosić emocje. Słyszymy zatem dźwięki sporządzania notatek – w różnym tempie, z różną ekspresją – które są zestawiane z mniej konkretnymi dźwiękami, ale bardziej inwazyjnymi. Silence Talking to klasyczna współczesna kompozycja na flet (świetna Lenka Kozderkova; do wkładki wkradł się błąd – Lenkę słyszymy w czwartej, a nie piątej kompozycji) i elektronikę. Utwór rozwija się progresywnie i dąży do intensywnej kulminacji. Momentami przywodzi orientalne skojarzenia. Muzą w tym wypadku była cisza. I Am More Vain Than The Wind to muzyczne wyobrażenie oddechu. Utwór, w którym dobitnie obecne jest napięcie. Czuć ryzyko, konkurencję. Momenty brzmią jak turniej gry w kości. Szkło i artystyczny projekt The Glass Objects Marka Trizuljaka posłużyły za inspirację do nagrania Glass Light. To kolejna kompozycja, w której dźwięki przypływają i falują. Niektóre z nich przypominają garnki, gwoździe, śrubki, a może to po prostu szkło? The Way There to najdłuższa, siedemnastominutowa kompozycja (pozostałe trwają średnio osiem minut). Jest jednocześnie najbardziej przestrzenna, wstrzemięźliwa i opieszała, czym zdecydowanie urzeka. Snuje się jak chmury po niebie, które miała zresztą odzwierciedlić. Ostatni utwór powstał jako rezultat grania na żywo od 2008 roku. Spectral Shapes stara się pokazać relację pomiędzy występem a odtwórstwem – czyli właściwym graniem i prezentowaniem wcześniej przygotowanego materiału. Rataj gra w nim na gitarze, tak klasycznie, jak i też traktując instrument jako kolejny obiekt do wydobywania elektroakustycznych dźwięków. To także jedyny moment na płycie, w którym pojawiają się strzępy rytmu.

Album ‘Spectral Shapes’ to konkretne dźwięki i abstrakcyjne kompozycje. Kompozytor wciąga nas w grę odgadywania źródeł poszczególnych dźwięków, np. rysowania ołówkiem. Utwory są bardzo plastyczne – stąd taki, a nie inny ich opis. Płyta trwa 67 minut, co nie pomaga w uniknięciu monotonii, ale jednocześnie zyskuje na konsekwencji. Pomimo zebrania utworów z dekady brzmią one bardzo spójnie (tak naprawdę tylko pierwszy utwór jest z 2002 roku, pozostałe pochodzą z lat 2007-2012). Kompozytor sprawnie rzeźbi w dźwiękowej materii i nieobce są mu wszelkie tajniki tego rzemiosła, zabrakło tylko trochę różnorodności i artyzmu.

Opakowanie: Krążek zapakowano w czteropanelowy ekopack z bardzo minimalną i abstrakcyjną grafiką Belavenira. Jak w wielu innych wydawnictwach Audiotong, tak i to zostało nienagannie zaprojektowane i urzeka estetyką. Ze stron kompozytora można ściągnąć PDF z pełnymi informacjami o płycie i nagraniach.


Ocena: dobry z minusem 4- / 6

Lista utworów:
1. Oratorium Electronicum
2. Dreaming Life
3. Machine-Hand-Mind-Memory
4. Silence Talking
5. I Am More Vain Than The Wind
6. Glass Light
7. The Way There
8. Spectral Shapes

Czas: 67:06
Producent: Michał Rataj

Advertisements

~ - autor: Krzysztof Pietraszewski w dniu 16 lutego 2013.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s